Werkt progressief straffen?

PvdA Kamerlid Hoogland wil verkeersovertredingen progressief gaan bestraffen. Er wordt dan coulanter met de eerste overtreding omgegaan en de boete wordt hoger voor recidivisten. Klinkt veel automobilisten als muziek in de oren. Maar gaat het nou ook werken? Daarover heb ik zo mijn twijfels.

Hoogland lanceert zijn voorstel nota bene naar aanleiding van een rapport van de Rekenkamer (DasDuiding) waaruit blijkt dat hogere boetes maar een beperkt effect op de verkeersveiligheid hebben. Eigenlijk wordt de gedachte hier dus al de kop in geslagen, want hogere boetes werken niet. Echter, eerder onderzoek heeft wel uitgewezen dat automobilisten het veel eerlijker vinden als veelplegers zwaarder gestraft worden. Wil je een populair voorstel doen onder automobilisten, dan is dit er dus een. Maar wat doet zo’n progressief systeem nou met ons gedrag, want daar gaat het tenslotte om?

Al is er nog niets bekend over hoe hoog de boetes zouden worden en met hoeveel ze verhoogd worden na de eerste overtreding, ook de wat lagere eerste boete zal niet met gejuich ontvangen worden. Het lijkt dan ook onwaarschijnlijk dat deze lage boete de angst voor de volgende boete zodanig aanwakkert dat men het rijgedrag daarop substantieel aanpast. De meeste overtredingen (zeker door veelplegers) worden impulsief begaan – zonder er bij na te denken dus – of calculerend omdat men denkt dat de pakkans toch nihil is. Je voelt hem al aankomen; de subjectieve pakkans verhogen werkt veel beter dan een progressief boetesysteem. 

En dan nog dit. Hoe weet je nou zeker dat je de overtreder progressief straft en niet de auto? Als er drie mensen met enige regelmaat van een auto gebruik maken, dan pak je de een dus met de eerdere fout van de ander. Het komt zowel de echtelijke sfeer als het principe van autodelen niet echt ten goede, vermoed ik zo.

Voor zware snelheidsovertredingen bestaat het systeem overigens al. Dan beslist de officier van justitie de hoogte van de straf en daar wordt het verleden van de overtreder al in meegewogen. Ofwel, het voorstel van Hoogland is de zoveelste maatregel voor de bühne; een hoop gedoe, maar het zet geen zoden aan de dijk.

Ik sprak er kort over op BNR Nieuwsradio. Klik op cartoon voor het fragment.

kassa_hogeboete (2)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

(Bron cartoon: Vara cartoons)

Categorie

Op de radio